Không phải doanh nghiệp nào lắp trụ sạc xe điện tại địa điểm của mình cũng muốn tự vận hành một mạng lưới sạc. Với cửa hàng bán lẻ, khách sạn, văn phòng hay chung cư, mục tiêu thường đơn giản hơn: bổ sung tiện ích cho khách hàng và tạo thêm nguồn thu từ mặt bằng, trong khi CPO phụ trách biểu giá, hỗ trợ khách hàng và hệ thống vận hành phía sau. Vì vậy, chủ địa điểm có bài toán kinh doanh khác với CPO. Bài viết này phân tích bài toán đó từ góc nhìn của chủ địa điểm.
Các mô hình tạo doanh thu cho chủ địa điểm
- Phí thuê mặt bằng cố định. Chủ địa điểm thu một khoản phí hàng tháng cố định cho không gian và đấu nối điện, bất kể trụ sạc được sử dụng nhiều hay ít. Nguồn thu dễ dự đoán, nhưng chủ địa điểm không được hưởng thêm lợi ích khi mức sử dụng trạm tăng cao.
- Chia sẻ doanh thu. Chủ địa điểm nhận một tỷ lệ phần trăm trên doanh thu phiên sạc tại địa điểm của mình. Thu nhập tăng theo mức sử dụng thực tế, nhưng thu nhập cũng giảm nếu mức sử dụng tại địa điểm thấp.
- Mô hình kết hợp. Một khoản tối thiểu được đảm bảo cộng thêm phần trăm vượt ngưỡng - đảm bảo mức thu nhập tối thiểu khi lượng sử dụng thấp, đồng thời vẫn được hưởng thêm doanh thu khi mức sử dụng tăng.
Mô hình nào phù hợp - và tỷ lệ phần trăm nào là hợp lý - phụ thuộc nhiều vào bên nào chịu chi phí đầu tư phần cứng và lắp đặt. Một chủ địa điểm không tham gia đầu tư chi phí thiết bị thường nhận tỷ lệ chia sẻ thấp hơn so với bên cùng đầu tư vào trụ sạc; không có con số chuẩn chung cho toàn ngành, tỷ lệ cụ thể cần được thương lượng trong từng hợp đồng.
Những yếu tố quyết định thu nhập của chủ địa điểm
Những yếu tố quyết định doanh thu trên mỗi cổng sạc của CPO cũng chính là những yếu tố quyết định phần chia của chủ địa điểm:
- Lượng khách và thời gian lưu lại. Một địa điểm nơi làm việc hoặc chung cư có lượng phương tiện lưu lại ổn định hằng ngày sẽ có mức sử dụng ổn định hơn một địa điểm khách có thời gian lưu lại ngắn - và mức sử dụng vẫn là yếu tố đầu vào quan trọng nhất.
- Biểu giá do CPO thiết lập. Phần chia doanh thu của chủ địa điểm là một tỷ lệ phần trăm trên mức giá mà CPO tính cho tài xế - chủ địa điểm thường không tự đặt mức giá đó, trừ khi được thỏa thuận riêng trong hợp đồng.
- Số lượng và công suất cổng sạc. Nhiều cổng sạc hơn, hoặc sạc nhanh DC thay vì AC, đồng nghĩa doanh thu mỗi địa điểm cao hơn - nhưng thường cũng đồng nghĩa CPO (hoặc bên chia sẻ chi phí) phải gánh khoản đầu tư phần cứng và điện lớn hơn.
- Bên chịu chi phí điện năng. Một số hợp đồng để CPO chi trả toàn bộ chi phí điện; một số khác để chủ địa điểm trả phần điện cơ bản và đổi lại nhận tỷ lệ chia sẻ doanh thu cao hơn. Đây là một trong những điều khoản có ảnh hưởng lớn nhất trong hợp đồng và cần được thống nhất rõ ràng ngay từ đầu.
Ví dụ minh hoạ về doanh thu
Sử dụng cùng địa điểm minh hoạ trong bài toán doanh thu trên mỗi cổng sạc của CPO - 4 phiên sạc mỗi ngày, doanh thu gộp $32,00 - có thể minh hoạ một số phương án phân chia doanh thu cho chủ địa điểm như sau. Các con số dưới đây chỉ mang tính minh hoạ, không phải dự báo cho bất kỳ địa điểm cụ thể nào.
| Hình thức | Chủ địa điểm nhận mỗi ngày | Quy đổi VND/ngày* | Ước tính mỗi năm |
|---|---|---|---|
| 10% doanh thu gộp phiên sạc | $3,20 | ~82.400 đ | ~$1.170 (~30,1 triệu đ) |
| 20% doanh thu gộp phiên sạc | $6,40 | ~164.700 đ | ~$2.340 (~60,2 triệu đ) |
| Phí thuê cố định $75/tháng, không chia doanh thu | ~$2,47 | ~63.600 đ | $900 (~23,2 triệu đ) |
*Quy đổi tham khảo theo tỷ giá USD/VND của Vietcombank ngày 09/09/2026: mua tiền mặt 25.710 đ, mua chuyển khoản 25.740 đ, bán ra 26.120 đ (dùng tỷ giá mua chuyển khoản để quy đổi). Tỷ giá thay đổi theo từng ngày - các con số VND ở trên chỉ mang tính minh hoạ tại thời điểm bài viết, không phải tỷ giá áp dụng cho giao dịch thực tế.
Ở quy mô một cổng sạc như trên, khoản thu này nên được xem là nguồn thu bổ sung từ mặt bằng hơn là nguồn doanh thu chính - đây chính xác là lý do phần lớn chủ địa điểm nên đánh giá việc lắp trạm sạc dựa trên lượng khách và khả năng thu hút và giữ chân khách hàng hoặc khách thuê trước tiên, rồi mới xem phần chia doanh thu như một khoản cộng thêm. Bài toán này thay đổi đáng kể ở những địa điểm đông khách hơn hoặc lắp nhiều cổng sạc cùng lúc - khi đó, mô hình chia sẻ doanh thu có thể mang lại giá trị cao hơn mức phí cố định.
Cần kiểm tra gì trước khi ký hợp đồng cho thuê mặt bằng
- Chia sẻ trên doanh thu gộp hay doanh thu ròng? Một tỷ lệ phần trăm trên doanh thu gộp phiên sạc rất khác so với tỷ lệ phần trăm trên biên lợi nhuận của CPO sau chi phí năng lượng và xử lý thanh toán - cần biết rõ hợp đồng đang quy định loại nào.
- Tần suất và tính minh bạch của việc thanh toán. Bạn có thể xem dữ liệu doanh thu theo phiên hoặc theo ngày, hay chỉ nhận được một con số quyết toán hàng tháng mà không có cách nào kiểm chứng?
- Có cam kết mức doanh thu tối thiểu không? Có một mức sàn, hay một tháng có mức sử dụng thấp đơn giản là một khoản thanh toán thấp mà không có mức doanh thu tối thiểu được đảm bảo?
- Ai chịu trách nhiệm bảo trì phần cứng. Xác nhận rõ ai chịu trách nhiệm khi một trụ sạc hỏng hoặc mất kết nối - chủ địa điểm sẽ không thể tạo ra doanh thu để phân chia từ một cổng sạc đang ngừng hoạt động.
- Tính độc quyền và thời hạn hợp đồng. Một số hợp đồng ràng buộc một mặt bằng với một CPO duy nhất trong thời hạn cố định - cần hiểu rõ điều gì sẽ xảy ra nếu mối quan hệ hợp tác không hiệu quả trước khi ký hợp đồng nhiều năm.
Đối với một CPO quản lý nhiều địa điểm cho thuê, việc tự động tính toán, đối soát và ghi nhận thanh toán - thay vì đối soát thủ công hàng tháng - mới là điều giúp việc triển khai mô hình chia sẻ doanh thu minh bạch, đáng tin cậy trở nên khả thi ở quy mô lớn. Xem cách CarChargeOS xử lý quyết toán và thanh toán cho chủ địa điểm tại trang nền tảng.
Câu hỏi thường gặp
Tỷ lệ chia doanh thu điển hình cho chủ địa điểm là bao nhiêu?
Không có con số chuẩn chung cho toàn ngành - tỷ lệ này được thương lượng dựa trên bên nào chịu chi phí đầu tư phần cứng và lắp đặt, lượng khách tại địa điểm, và điều kiện thị trường tại chỗ. Nên xem các tỷ lệ được đề xuất là cơ sở để thương lượng, không phải một mức chuẩn.
Chủ mặt bằng có nên tự trở thành CPO thay vì chỉ cho thuê không?
Chỉ nên nếu việc vận hành một hoạt động kinh doanh sạc xe điện - giá cả, hỗ trợ khách hàng, ứng dụng tài xế, hoá đơn - thực sự là điều chủ mặt bằng muốn làm. Phần lớn chủ địa điểm sẽ phù hợp hơn với hình thức chia doanh thu cùng một CPO và xem trụ sạc như một tiện ích của mặt bằng, không phải một hoạt động kinh doanh riêng biệt.
Lắp nhiều cổng sạc hơn có luôn đồng nghĩa doanh thu cao hơn cho chủ địa điểm không?
Chỉ khi mức sử dụng vẫn duy trì tốt trên tất cả các cổng. Lắp thêm cổng sạc tại một địa điểm ít khách chỉ làm tăng công suất chưa được khai thác thay vì tạo thêm doanh thu - lượng khách và thời gian lưu lại vẫn quan trọng hơn số lượng cổng sạc.